«Ես Պոլիս պիտի չերթամ, մինչեւ որ անհրաժեշտ կարգադրութիւնները կատարուին» Տ. Գարեգին արք. Պեքճեան խօսեցաւ «Հայ Ձայն»ին

12-05-2017 18:34:08   | Թուրքիա  |  Ի՞նչ է գրում սփյուռքի մամուլը
«Վաղը հանդիպում պիտի ունենամ Ն. Ս. Օ. Տ. Տ. Գարեգին Բ.ն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին հետ ու Վեհափառին ներկայացնեմ բոլոր այն զարգացումները, որոնք տեղի ունեցած են Պոլսոյ մէջ 15 մարտէն ետք»,- «Հայ Ձայնին» այսօր յայտնեց Մայր Աթոռ ժամանած Պոլսոյ Պատրիարքութեան տեղապահ Տէր Գարեգին արք. Պեքճեանը:
Սրբազանը նաեւ ըսաւ, թէ Պոլսոյ Պատրիարքութեան հարցը գլխաւոր օրակարգ պիտի ըլլայ յառաջիկայ 15 մայիսին Մոսկուայի մէջ գումարուելիք Հոգեւոր գերագոյն խորհուրդի նիստին, որուն ինք եւս ի պաշտօնէ մաս պիտի կազմէ: Պատասխանելով մեր հարցին այն մասին, թէ արդեօ՞ք Արամ Աթէշեան սրբազանը նոյնպէս ներկայ պիտի ըլլայ այդ ժողովին, սրբազան հայրը ըսաւ. «Չեմ կարծեր: Մայր աթոռի համար Արամ Արք. Աթէշեանը աւարտած է իր պարտաւորութիւնները եւ այս մօտեցումին գրաւոր ապացոյցը պէտք է համարել Ամենայն Հայոց Վեհափառ Հայրապետին Սուրբ Զատկուան առթիւ յղած ուղերձը, ուր Վեհափառը ողջոյնի խօսք կ՛ուղղէր տեղապահի հասցեին»:
Սրբազանը բացայայտեց, թէ վերջերս նախքան իր Գերմանիա մեկնիլը ժողով մը գումարած է Պոլոյ աշխարհական դասի գլխաւոր ներկայացուցիչներուն հետ, ուր քննարկուած են Պատրիարքական աթոռի տագնապին վերաբերող հարցերը: Ան այս առումով ըսաւ. «Ես մանրամանօրէն համայնքի աշխարհական պատասխանատուներուն ներկայացուցի իմ տեսակէտները եւ համայնքէն ներս Տեղապահ ընտրուելէս ասդին տեղի ունեցած զարգացումները: Եւ զարմանքս արտայայտեցի ի տես անոնց լռութեան՝ ըսելով դուք իբրեւ համայնքի ղեկավարներ ինչպէ՞ս կ՛ընդունիք, որ եկեղեցւոյ մը դռները ժապաւէնով գոցուին եւ ձեր Պատրիարքութեան տեղապահը չկարողանայ աղօթք մատուցել»: Սրբազանը նաեւ յայտնեց, որ բոլոր խնդիրներու մասին իր ունեցած զեկոյցներէն ետք Պոլսոյ համայնքի աշխարհական դասը կամ այդ դասէն ներս կարեւոր ներկայացուցչական խաւը կը շարունակէ լուռ մնալ:
Նոյն առումով սրբազան հայրը «Հայ Ձայն»ին բացայայտեց, որ այդ ժողովներու լրումին պոլսահայ համայնքի յայտնի գործիչներէւն պրն. Պետրոս Շիրինօղլու ըսած է , թէ շատ մօտիկ ժամանակամիջոցին անձամբ պիտի հանդիպի Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանին եւ անոր հետ քննարկէ բոլոր այս հարցերը: Սրբազանը խօսելով իր Պոլիս վերադարձին մասին նշեց, թէ ինք որոշած է Պոլիս չվերադառնալ այնքան ատեն, որ բոլոր հարցերը լուծում չեն գտած: «Ես իրենց բառացիօրէն ըսի՝ ամէն ինչ կարգի կը բերէք, Պատրիարքարանն ալ կը պարպէք (խօսքը Արամ Աթէշեանի Պատրարքարանէն հեռանալու մասին է. խմբ.), յետոյ նոր ես Պոլիս կը վերադառնամ: Եթէ այդ բոլորը չկարգադրուի, ես Պոլիս գացողը չեմ: Պատասխանելով մեր հարցին, թէ արդեօք չի մտածե՞ր պանդոկի մը մէջ հաստատուիլ եւ հոնկէ կատարել Տեղապահի պարտականութիւնները, Պեքճեան սրբազան պատասխանեց. «Ոչ, ես այս հանգրուանին պատրաստ չեմ պանդոկի մը մէջ հաստատուիլ ու այնքան ատեն որ Պատրաիարքարանի մէջ գործելու հնարաւորութիւն չունիմ, չեմ պատրաստուիր Պոլիս վերադառնալ»:
Սրբազան հայրը նախանձախնդրութեամբ խօսեցաւ Պոլսոյ մէջ տիրող ընդհանուր իրավիճակի մասին եւ ըսաւ. «Գիտէք, ես քանիցս ելոյթներ ունեցայ եւ բոլոր այն մարդոց, որոնք կը պատրաստուէին բողոքի հաւաքներ ընել իրավիճակը փոխելու նպատակով հանդարտութեան կոչ ըրի եւ ըսի, որ այդպիսի հաւաքները ոչ մէկ կերպ կրնան դրական իրավիճակ մը ստեղծել համայնքի կեանքէն ներս, այլ ընդհակառակը որոշ կողմեր պիտի օգտուին այդ գրգռութիւններէն եւ աւելի պիտի վատթարացնեն համայնքի կեանքը»:
Սրբազան հայրը նաեւ ըսաւ, որ ինքը մեծ ցաւ ապրած է ի տես այսօրուան իրավիճակին եւ այս առումով յայտնեց. «Պոլսահայ համայնքը անցեալ ունեցող ազնուական համայնք մըն է, բայց հիմա բոլորովին տարբեր իրավիճակ մը կը տիրէ Պոլսոյ մէջ, եւ յատկապէս Պատրիարքութեան ընդհանուր շրջագիծին մէջ մտահոգիչ իրավիճակ մը կայ: Այս բոլորին մէջ ես անհատական հարց չեմ տեսներ: Մտահոգ չեմ իմ անձին համար, այլ մտահոգ եմ համայնքի ընդհանուր իրավիճակով»:
Պատասխանելով մեր հարցումին, թէ ինչու սրբազան հայրը մտահոգ է Պոլսահայ համայնքի վիճակով, ան պատասխանեց. «Գիտէք Պոլսոյ մէջ Պատրիարքը կարեւոր դեր մը ունի կատարելիք: Ամենափոքր մանրամասնութենէն մինչեւ ամենամեծ հարցերը պէտք է լուծում գտնեն Պատրիարքի անմիջական միջամտութեամբ ու վերահսկողութեամբ, սակայն այսօր պարզուած է այնպիսի իրավիճակ մը, որ սկսած համայնքի եկեղեցիներէն մինչեւ կրթական համակարգը մատուած են լուրջ անտեսման: Հետեւաբար այս բոլոր հարցերու լուծման բանալին պէտք է ըլլայ նոր Պատրիարքի մը ընտրութիւնը, որ մօտէն պիտի հետեւի համայնքի բոլոր խնդիրներուն եւ փորձէ արդիական լուծումներ տալ այսօր համայնքը տագնապեցնող հարցերուն»: Պատասխանելով մեր այն հարցին, թէ արդեօք Սրբազան հայրը Մոսկուայի մէջ տեղի ունենալիք ժողովէն ակնկալութիւններ ունի՞ Պոլսոյ Պատրիարքութեան լուծման վերաբերեալ, Պեքճեան սրբազան պատասխանեց. «Ճիշդն ասած Մոսկուայի մէջ տեղի ունենալիք ժողովը կարողութիւն ունի շատ կարեւոր եզրակացութիւններու յանգելու, բայց եւ այնպէս նեկայ պահուս կը դժուարանամ ըսել, թէ ինչ որոշում կրնայ հրապարակուիլ, մանաւանդ որ ինծի համար պարզ չէ, թէ ինչ ընդհանուր մթնոլորտ պիտի տիրէ այդ ժողովին: Կը կարեւորեմ նաեւ ժողովը , որովհետեւ հոն առիթ պիտի ըլլայ միաբանակից իմ եղբայրենրուն հետ կիսուիլ եւ անոնց ներկայացնել բոլոր այն դեպքերը, որ տեղի ունեցան Պոլսոյ մէջ տեղապահ ընտրուելէս ասդին»: Սրբազան հայրը իր խօսքի աւարտին նշեց, որ անցեալ 15 մարտին Պոլսոյ Պատրիարքարանի յարկին տակ տեղի ունեցած դռնփակ ժողովի աւարտին թուրք ոստիկաններու ներկայութիւնը շատ ծանր ազդեցութիւն գործած է իր վրայ: «Իրականութեան մէջ ինծի սարսափեցուց իմ կեցութանս օրերուն թուրք ոստիկաններու ներկայութիւնը Պատրիարքարանի շուրջ: Նոյնիսկ Տեղապահի ընտրութեան օրը կրօնական ժողովի աւարտին մեր շուրջ ոստիկաններ կային ու նաեւ կուսակալութեան ներկայացուցիչին երեւումը եւ ես բոլորին այն կարծիքը յայտնեցի, որ եթէ մենք տեղեակ ըլլայինք անոնց ներկայութենէն կրնայինք տեղապահութեան ընտրութեան օրը փոխել»:
Սրբազան հայրը նաեւ իր վրդովմոնւնը յայտնեց կրօնական դասի ներկայացուցիչներու վերաբերմունքին մասին, որոնք իր խօսքով տէր չկանգնեցին իրենց քուէին եւ նոյնիսկ ներկայ չեղան իր կողմէ մատուցուած պատարագներուն:
Յիշեցնենք, որ Պոլսոյ պատրիարքութեան տագնապին հետ առնչուող բոլոր կողմերը անցեալ փետրուարին ժողով մը գումարած էին Մայր Աթոռէն ներս, որու աւարտին Ամենայն Հայոց Վեհափառ Հայրապետի օրհնութեամբ համաձայնութիւն ձեռք ձգուած էր տեղապահի ընտրութիւնը կայացնելու կապակցութեամբ:15 Մարտին Պոլսոյ պատրիարքարանի կրօնական ժողովին անդամները 11-ի դէմ 23 քուէներով Աթոռին Տեղապահ ընտրած էին Գերմանիոյ հայոց առաջնորդ Տ. Գարեգին արք. Պեքճեանը:
Այնուհետեւ ընտրութիւնէն ետք Արամ Աթէշեան ժողովականներուն ներկայացուցած էր Պոլսոյ կուսակալութեան մէկ նամակը, ուր կուսակալութիւնը կը յայտնէր իր վերապահութիւնը եղած ընտրութեան վերաբերեալ ու կը յայտարարէր, թէ իրենք կը շարունակեն ճանչնալ Արամ Աթէշեանի լիազօրութիւնները եւ վերջինիս պատրիարքական ընդհանուր փոխանորդ ըլլալու հանգամանքը:
Ներկայիս իր պաշտօնէն հրաժարիլ մերժող Արամ Աթէշեանի եւ ընտրեալ տեղապահ Տ. Գարեգին արք. Պեքճեանի միջեւ եղած ձախող բանակցութիւններէն ետք Պոլսոյ Աթոռի Պատրիարքական ընտրութեան հարցը դարձեալ մտած է անորոշ փակուղի մը:
 


 
 
Նոյյան տապան   -   Ի՞նչ է գրում սփյուռքի մամուլը
Լուրեր Հայաստանից եւ Սփյուռքից